User Rating: 5 / 5

Star ActiveStar ActiveStar ActiveStar ActiveStar Active
 
fShare
27
Pin It

Το Κρητικό Πρωινό

 

Το πρωινό αποτελεί το πρώτο και κυριότερο γεύμα της ημέρας αφού παρέχει στον οργανισμό μας όλη την ενέργεια που χρειάζεται ώστε να ξεκινήσει δυναμικά η μέρα μας.

Η πρόσληψη πρωινού είναι αναγκαία γιατί διακόπτεται η πολύωρη νηστεία της νύχτας, δηλαδή η βραδινή περίοδος που δε γίνεται λήψη τροφής. Με αυτόν τον τρόπο το σώμα και ο εγκέφαλος ανακτούν και πάλι τα καύσιμα που χρειάζονται προκειμένου να λειτουργήσουν σωστά καθώς μετά από 8-10 ώρες ύπνου χωρίς λήψη τροφής τα αποθέματα ενέργειας είναι μηδαμινά.

Για τους Κρητικούς, ιδίως παλαιότερα, το πρωινό γεύμα αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της καθημερινής τους διατροφής. Οι Κρητικοί οι οποίοι ασχολούνταν κυρίως με έντονες χειρονακτικές εργασίες φρόντιζαν να πραγματοποιούν ένα πλούσιο πρωινό που τους βοηθούσε να βρίσκονται σε εγρήγορση για πολλές ώρες κι έτσι να αποδίδουν καλύτερα στη δουλειά τους. Το πρωινό τους χαρακτηριζόταν από ποικιλία φρέσκων και αγνών προϊόντων παραγωγής τους και αξίζει να σημειωθεί πως μέχρι σήμερα το Κρητικό Πρωινό θεωρείται και ως “γαστρονομικός πρεσβευτής” της Κρήτης. Αυτό συμβαίνει, γιατί ετησίως είναι εκατοντάδες οι τουρίστες που επισκέπτονται το νησί μας και κατά τη διαμονή τους απολαμβάνουν την ποικιλία των πρωινών εδεσμάτων που προσφέρονται κι έτσι αναδεικνύονται οι γεύσεις, τα τοπικά προϊόντα και γενικότερα η διατροφική κουλτούρα του κρητικού λαού στους επισκέπτες.

Από το πρωινό τραπέζι δεν έλειπαν ποτέ το φρέσκο ζυμωτό ψωμί και παξιμάδι, καθώς και τα γαλακτοκομικά προϊόντα (τυριά όπως γραβιέρα, μυζήθρα, κεφαλοτύρι, το κατσικίσιο γάλα και το πρόβειο γιαούρτι). Συνήθιζαν να εμπλουτίζουν το γεύμα τους με μέλι, σπιτικές μαρμελάδες, σταφίδες καθώς και με διάφορα είδη από κουλουράκια (λαδιού, κανέλας, πορτοκαλιού, με σουσάμι ή σταφιδωτά). Οι ελιές και το λάδι αποτελούσαν επίσης προϊόντα που περιελάμβαναν σε καθημερινή βάση, ενώ λαχανικά όπως ντομάτες, αγγούρια αλλά και φρούτα, όπως πορτοκάλια κατείχαν εξίσου σημαντική θέση. Από ροφήματα εκτός από τον καφέ επέλεγαν αφεψήματα με τοπικά αρωματικά φυτά, όπως δίκταμο, φασκόμηλο, μαλοτήρα, χαμομήλι και πολλά άλλα γνωστά για τις ευεργετικές τους ιδιότητες στην υγεία.

Πέρα όμως από τα παραπάνω βασικά τρόφιμα, οι Κρητικοί έφτιαχναν και άλλα εδέσματα ώστε να εμπλουτίζουν γευστικά αλλά και θρεπτικά το πρωινό τους. Με πρώτες ύλες από τα γαλακτοκομικά παρασκεύαζαν εδέσματα όπως είναι το ρυζόγαλο, το γιαούρτι με γλυκά του κουταλιού ή μέλι και καρύδια αλλά και την κρητική γραβιέρα με το μέλι. Τα προιόντα ζύμης κατείχαν και κατέχουν μέχρι σήμερα θέση στο πρωινό (τσουρεκάκια, καλιτσουνάκια ζύμης γνωστά και ως λυχναράκια, διάφορα είδη πίτας όπως μελόπιτα, γαλατόπιτα, μυζηθρόπιτες, τηγανίτες, λουκουμάδες κ.α.). Στην ίδια κατηγορία ανήκουν και πίτες που παρασκευάζονταν με φρέσκα λαχανικά και χόρτα όπως είναι η πρασόπιτα, η μαραθόπιτα αλλά και οι πίτες με κρεμμύδι και κολοκύθι. Στα παρασκευάσματα με λαχανικά και φρούτα ανήκουν ο ντάκος, οι κομπόστες αλλά και τα ροφήματα σουμάδας και λεμονάδας. Έφτιαχναν, επίσης σφουγκάτα με διάφορα λαχανικά και αρωματικά της εποχής, αλλά προτιμούσαν και τα σκέτα αυγά, βραστά ή τηγανητά πάντα σε ελαιόλαδο.

Σε αυτό το σημείο θα πρέπει να γίνει αναφορά και στο γεγονός πως οι Κρητικοί πολλές φορές έτρωγαν για πρωινό το φαγητό της προηγούμενης ημέρας αφού λόγω εργασίας έλειπαν πολλές ώρες από το σπίτι κι έτσι επέλεγαν να τρώνε καλά για να έχουν την απαιτούμενη ενέργεια μέχρι το επόμενο γεύμα.

Το Κρητικό πρωινό είναι ένα σπουδαίο γεύμα που χαρακτηρίζεται από αφθονία προϊόντων, προσφέροντας οφέλη στην υγεία μας και από ότι φαίνεται οι Κρητικοί ασπάζονται σε σημαντικό βαθμό μέρος της λαϊκής ρήσης πως το πρωί πρέπει να τρώμε σαν βασιλιάδες.

Ένα καλό πρωινό γενικότερα ελαττώνει την όρεξη για κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού στα υπόλοιπα γεύματα, αποτρέπει τις μεγάλες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης, περιορίζει το κίνδυνο εμφάνισης ισχαιμικής καρδιοπάθειας και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ενώ συμβάλλει και στην απώλεια σωματικού βάρους με μικρή πιθανότητα επαναπρόσληψης. Όλα αυτά τα πλεονεκτήματα αποκόμιζαν οι Κρητικοί με την κατανάλωση πρωινού γι' αυτό κι έγιναν γνωστοί για την καλή τους υγεία και μακροζωία.

Κατσούγκρη Χρυσούλα Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

fShare
27
Pin It